Savaşın Kronolojisi

0

28 Haziran 1914 Avusturya-Macaristan Veliahdı Franz Ferdinand’ın, Princip adlı bir Sırplı tarafından öldürülüşü
15 Temmuz 1914 Osmanlı Bahriye Nazırı Cemal Paşa’nın Fransa Başkanı ile görüşerek Yunanistan ve İtalya ile olan sorunların çözümü için yardım talebi
22 Temmuz 1914 Osmanlı Hükümeti’nin Almanya’nın İstanbul büyükelçisi Hans Von Wangenheim aracılığıyla ittifak önerisi
23 Temmuz 1914 Osmanlı sadrazamı Sait Halim Paşa’nın Avusturya Macaristan’ın İstanbul’daki Büyükelçisi Marki Pallavicin’e Osmanlı İmparatorluğu’nun Üçlü İttifak’a girebilmesi için destek isteyişi
24 Temmuz 1914 Rus Hükümeti’nin dört bölgede seferberlik ilan edişi

25 Temmuz 1914 Avusturya-Macaristan Hükümeti’nin Sırbistan ile diplomatik ilişkilerini kesişi, Sultan V. Mehmet Reşat’ın Sadrazam ve Hariciye Nazırı Mehmet Sait Paşa’ya Almanya ile savunma ittifakı yapma yetkisi verişi
26 Temmuz 1914 Sırbistan Hükümeti’nin seferberlik ilanı, Almanya’nın Osmanlı ‘nın ittifak önerisine olumlu cevap verişi
27 Temmuz 1914 Osmanlı-Alman İttifakı görüşmelerine gizlice başlanışı
28 Temmuz 1914 Avusturya- Macaristan hükümeti’nin Sırbistan’a savaş ilan edişi, Rusya’nın kısmi seferberlik ilanı
30 Temmuz 1914 Rus Çarı II. Nikola’nın Genel Seferberlik emri, Osmanlı Devleti’nin kısmi seferberlik ilanı
31 Temmuz 1914 Almanya’nın savaş durumu ilanı, Rusya’da seferberlik kararı ilan edilişi, Hafif filonun Çanakkale’ye gelişi
1 Ağustos 1914 Almanya’nın genel seferberlik ilanı, Fransa’nın genel seferberlik ilanı, İngiliz Deniz Bakanlığı’nın Osmanlı Devleti için inşa edilen Sultan Osman ve Reşadiye gemilerine el koyuşu
2 Ağustos 1914 Osmanlı-Alman İttifak Anlaşması’nın imzalanışı
3 Ağustos 1914 Almanya’nın Fransa’ya savaş ilanı, İngiltere’nin seferberlik ilanı
5 Ağustos 1914 Avusturya-Macaristan Hükümeti’nin Rusya’ya savaş ilanı, İttihat Terakki Hükümeti’nin Alman elçisi Wangenheim aracılığıyla Almanya’dan güvence isteyen notası
6 Ağustos 1914 Almanya hükümetinin Osmanlı Hükümeti’ne, Osmanlı’nın yükümlülüklerini yerine getirmesi karşılığında güvence verişi, Osmanlı Sadrazamı Sait Halim Paşa’nın Goeben ve Breslau’nun kaçabilmesi için Boğaza girmelerine izin verildiğini Wangenheim’a açıklaması, Sırbistan’ın Almanya’ya savaş ilanı
7 Ağustos 1914 İngiltere’nin, alman deniz altı saldırılarına karşı Japonya’ya işbirliği önerisi
10 Ağustos 1914 Goeben ve Breslau’nun Çanakkale Boğazı’nı geçiş izninin verilişi, İngiltere’nin bu duruma protestosu
11 Ağustos 1914 Osmanlı Hükümeti’nin Goeben ve Breslau zırhlılarını Almanya’dan satın aldığını açıklaması, İngiliz donanmasına ait bir filonun Çanakkale önlerine gelişi
14 Ağustos 1914 Goeben ve Breslau’nun Büyükada’ya gelişi ve bu gemilere Yavuz (Goeben) ve Midilli (Breslau) adının verilişi
28 Ağustos 1914 Türk-Alman İttifak Anlaşması’nın resmen yürürlüğe girişi

30 Ağustos 1914 İtilaf Devletleri’nin Osmanlı hükümeti’ne Osmanlı’nın tarafsızlığı konusunu incelemeye hazır olduklarını belirtmeleri
1 Eylül 1914 İngiliz Deniz Bakanı W. Churchill’in Askeri Harekat Daire Başkanı Genral Callwell’e İngiliz ve Yunan filolarının Gelibolu Yarımadası’nın işgalini sağlayacakları bir plan hazırlanması emri, Churchill’in Kraliyet Genelkurmay Başkanı Douglas’a yazdığı bir mektupla Yunan ordusunun desteğiyle Çanakkale Boğazı’nın zorlanacağı bir harekata hazırlanılması isteği
2 Eylül 1914 Churchill’in, İngiliz Savaş Kabinesi’nden Goeben ve Breslau eşliğinde Çanakkale Boğazı’ndan çıkacak Türk gemilerinin batırılması için yetki alışı
4 Eylül 1914 Churchill’in Yunanistan’a Çanakkale Boğazı’na ortak bir İngiliz-Yunan saldırısı durumunda Yunanistan’ın ne gibi katkılarda bulunabileceği konusunda bilgi alma talebi, Alman Genel kurmay Başkanı General Moltke’nin Osmanlı’nın bir an önce savaşa girmesini sağlaması konusunda Liman Von Sanders’i bilgilendirişi
5 Eylül 1914 Londra Paktı, Marne Savaşı
8 Eylül 1914 Kapitülasyonların kaldırılışı
20 Eylül 1914 Goben ve Breslau’nun da katıldığı Osmanlı Deniz Filosu’nun Amiral Souchon komutasında Karadeniz’e çıkışı
26 Eylül 1914 İngiltere’nin bir filo ile Çanakkale Boğazı’nı abluka altına alışı
27 Eylül 1914 Çanakkale Boğazı Müstahkem Mevki Komutanı General Weber Paşa’nın, İngiliz Filosunca zorlanması tehlikesine karşı, boğazın girişini torpille kapatışı, Çanakkale Boğazının abluka edilmesi ve tüm gemilere kapatılması
20 Ekim 1914 Almanya’nın, Osmanlı Hükümeti’nin kesin olarak savaşa girmesini isteyişi
28 Ekim 1914 Amiral Souchon’un, Karadeniz’deki Osmanlı Filosuna, Odesa, Feodasia ve Sivastopol’a yönelik hareket ve bombalama emri
29 Ekim 1914 Karadeniz’de Osmanlı donanması ile Rus donanmasının çatışması, Osmanlı donanmasının, Rus limanları Odessa ve Sivastopol’u; Midilli’nin Novorossik limanını topa tutuşu
30 Ekim 1914 Sadrazam sait Halim paşa’nın Rus limanlarında gerçekleştirilen bu oldu-bittiye karşı tepki olarak istifa edişi, Rus Genelkurmayı’nın, Rus ordusuna, Osmanlı hududuna saldırma emri
2 Kasım 1914 Rusya’nın,Osmanlı Devleti’ne resmen savaş ilan edişi
3 Kasım 1914 18 Savaş gemsinden oluşan İngiliz-Fransız ortak filosunun Seddülbahir, Ertuğrul ve Kumkale kesimlerini kısa süre ile topa tutuşu, İngiltere’nin alman karasularını ablukaya alışı
5 Kasım 1914 İngiltere’nin, Osmanlı Devleti’ne savaş ilanı, İngiltere’nin Kıbrıs’ı ilhak edişi
6 Kasım 1914 Fransa Hükümeti’nin Osmanlı Devleti’ne resmen savaş ilanı, Rus donanmasının Zonguldak iskele ve kömür ocaklarını topa tutuşu
11 Kasım 1914 Osmanlı Devleti’nin, Rusya, İngiltere ve Fransa’ya savaş ilanı
13 Kasım 1914 İngiliz-Fransız gemilerinden oluşan İtilaf filosunun Çanakkale giriş kısmındaki Türk tabyalarını bombardımanı
14 Kasım 1914 Osmanlı’nın Cihat ilanı
25 Kasım 1914 Çanakkale’ye çıkarma konusunda, İngiliz Deniz Bakanı Churchill’in önerisinin İngiliz Harp Meclisinde tartışılması ve reddi
13 Aralık 1914 İngiliz B.11 Denizaltısının boğazdaki mayınları geçip Mesudiye Zırhlısını batırışı
21 Aralık 1914 Rusya Dışişleri Bakanı Sazanov’un, Rus Başkumandanlığı Kurmay heyeti Başkanı General Yunuşkeviç’e Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının ele geçirilmesinin gerekli olduğunu belirtmesi
11 Ocak 1915 İngiliz Akdeniz donanma Komutanı Amiral Carden’in Çanakkale’ye sefer düzenlenmesiyle ilgili planını Churchill’e sunuşu, Yunanistan Başbakanı Venizelos’un Yunan Kralı’na İzmir’in Yunanistan’a verilmesi koşuluyla savaşma önerisini yapan mektubu
13 Ocak 1915 İngiliz savaş Konseyi’nin Çanakkale’ye saldırı düşüncesini ve buraya düzenlenecek seferle ilgili Carden’in Planını kabul edişi
15 Ocak 1915 İngiliz Donanma Komutanlığı’nın Akdeniz Filosu’na Çanakkale Seferi için hazırlık emri
18 Ocak 1915 İngiltere Hükümeti’nin, Dışişleri bankı E. Grey aracılığıyla Fransa Hükümet’ine Carden Planı’nı sunarak, Çanakkale Harekatına Fransa’nın da donanmasıyla katılması önerisi
19 Ocak 1915 İngiltere’nin Rusya’ya Carden Planı’nı sunarak Çanakkale’ye bir sefer düzenleyeceğini bildirişi
20 Ocak 1915 Rus Dışişleri Bakanı Sazanov’un İngiltere’nin bu planına tepkisi
25 Ocak 1915 Amiral Fisher’in Çanakkale Harekatına karşı çıkışını Churchill’e bildirişi, Rus Başkomutanlığı’nın Çanakkale’ye düzenlenecek bir sefere kara ve deniz kuvvetleriyle katılamayacaklarını bildirmeleri
26 Ocak 1915 Rusya’nın İngiltere’ye Çanakkale Harekatını desteklemeyeceğini bildirmesi
31 Ocak 1915 Fransa’nın Çanakkale Seferine katılacağını İngiltere’ye bildirişi
2 Şubat 1915 Fransa ve İngiltere’nin Çanakkale’ye düzenlenecek bir harekatın tarihi olarak 19 Şubat’ta anlaşmaları
12,19,25,26,29 Şubat 1915 Boğaz girişindeki topların ve tahkimatların, İngiliz-Fransız birleşik Donanmasının tarafından bombardımanı
02-05 Mart 1915 Kumkale, Kilitbahir ve Seddülbahir’e akın tipi mahdut hedefli kara harekatı ve deniz bombardımanı
07-08 Mart 1915 Nusret Mayın Gemisinin son mayınları döşemesi
10-11 Mart 1915 Fransız-İngiliz birleşik donanmasının mayın temizleme amaçlı saldırısı ve başarısızlığı, Birleşik Donanma tarafından Seddülbahir ve Kumkale’nin bombardımanı
11-12 Mart 1915 İngiliz Mayın gemilerinin mayın arama çabaları ve Türk topçu ateşi üzerine geri çekilişi
12 Mart 1915 İngiltere’nin Rusya’nın Boğazlar üzerindeki isteklerini kabul edişi
13 Mart 1915 Birleşik Donanmanın Seddülbahir ve Kumkale’yi bombardımanı
13-14 Mart 1915 Birleşik donanmaya ait 6 mayın tarama gemisinin Çanakkale Boğazı’na girişi ve Türk Topçu ateşiyle üçünün batırılışı
14 Mart 1915 Birleşik donanmanın Seddülbahir’in bombardımanı
15 Mart 1915 Birleşik Donanmanın Kumkale’yi bombardımanı
16 Mart 1915 Amiral Carden’in sağlık nedeniyle görevinden ayrılması
17 Mart 1915 Amiral De Robeck’in Birleşik Filo Komutanlığı görevine başlaması
18 Mart 1915 Müttefiklerin 19 zırhlı, 3 Kruvazör ve çok sayıda mayın tarama ve nakliye gemisiyle 3 filo halinde Çanakkale Boğazı’na saldırısı başarısızlıkları
22 Mart 1915 İngiliz- Fransız Birleşik Donanma Komutanları General Hamiton, Amiral De Robeck, Amiral Wemyss, General Birdwood, General Braithwaite ve Albay Polen tarafından Gelibolu Yarımadasına bir amfibi operasyonun düzenlenmesi gerektiğine karar verilmesi
25 Mart 1915 5. Ordunun Gelibolu’da kurulması
26 Mart 1915 Liman Von Sanders’in 5. Ordu komutanı olarak Gelibolu’ya gelmesi
27 Mart 1915 İtilaf Devletlerinin çıkarma harekatına karar vermesi
28 Mart 1915 İtilaf Filosunun Karadeniz Boğazı Tahkimatını bombardımanı
7 Nisan 1915 General Hamilton’ın Çanakkale çıkarmasına katılacak kuvvetlerle İskenderiye’den hareketi
9 Nisan 1915 Çanakkale çıkarmasına katılacak kara kuvvetlerinin Çanakkale açıklarına gelişi
10 Nisan 1915 Orgeneral Ian Hamilton’ın İskenderiye’den Mondros’a gelmesi
21 Nisan 1915 Rusya’nın, Yunanistan’ın Kral Konstantin’in bir Yunan Birliği’nin başında İstanbul’a girmesini ve Kıbrıs’ın Yunanistan’a verilmesi esasını oluşturan taleplerini reddetmesi
25 Nisan 1915 İtilaf Güçlerinin karaya çıkmaları
25-28 Nisan 1915 Çanakkale Kara Harekatının başlayışı; Kumkale, Seddülbahir ve Arıburnu’nda ilk çarpışmalar
26-27 Nisan 1915 Kumkale’den Fransız Birliklerinin çekilmesi
28 Nisan 1915 1. Kirte Muharebesi
06 Mayıs 1915 2. Kirte Muharebesi
13 Mayıs 1915 İngiltere Hükümeti’nin Çanakkale’deki donanma komutanlığına, yeni deniz saldırısında bulunulmaması ve yalnızca kara ordusunun desteklenmesi yolundaki talimatı
15 Mayıs 1915 Çanakkale Cephesindeki olaylar nedeniyle Amiral Lord Fischer’in istifası
17 Mayıs 1915 Lord Fischer’in istifası nedeniyle, İngiltere Kabinesi’nde değişiklik ve Churchill’in Deniz Bakanlığı’ndan ayrılması
18 Mayıs 1915 Kuzey Grup Komutanlığı’nın teşkili
19 Mayıs 1915 Arıburnu Taarruzu
20 Mayıs 1915 İtalya’nın İttifak Devletlerine savaş ilanı
30 Mayıs 1915 Ağıldere Muharebesi
01 Haziran 1915 M. Kemal’in albaylığa yükselişi
03-04 Haziran 1915 İngilizlerin Arıburnu’na aldatma taarruzu
04-06 Haziran 1915 3. Kirte Muharebesi
7 Haziran 1915 İngiltere’de “Çanakkale Komitesi” adlı komitenin kuruluşu
11-16 Haziran 1915 Seddülbahir’de bölgesel düşman taarruzu ve karşı taarruzumuz
21-23 Haziran 1915 Seddülbahir cephesinde Fransızların Kerevizdere taarruzu ve 83 Rakımlı Tepe Muharebeleri
28-30 Haziran 1915 Seddülbahir’de Zığındere Muharebeleri
12-13 Temmuz 1915 Seddübahir’de 2. Kerevizdere Muharebesi
21 Temmuz 1915 2. Anafarta Savaşı
28 Temmuz 1915 Albay Mustafa Kemal’in 15. Kolordu Komutanlığı’na atanması
28 Temmuz -5 Haziran 1915 Zığındere Muharebeleri
06-07 Ağustos 1915 Seddülbahir (Ağıldere), Anafartalar ve Suvla Limanı çıkarmaları
06-10 Ağustos 1915 2. Conkbayırı ve Kanlısırt Muharebeleri
06-13 Ağustos 1915 Seddülbahir Bölgesinde İtilaf güçlerinin taarruzu, İngiliz ve Fransızların Seddülbahir Bölgesinde yeni taarruzları
08-09 Ağustos 1915 Albay Mustafa Kemal’in Anafartalar Grup Komutanı olarak görevlendirilmesi
09-12 Ağustos 1915 1. Anafartalar Muharebesi
10 Ağustos 1915 15. Kolordunun son kafilesinin de son tenle Galiçya’ya gönderilmesi
15-16 Ağustos 1915 Kireçtepe Muharebesi
21 Ağustos 1915 2. Anafartalar Muharebesi
27 Ağustos 1915 Kayacık Ağılı ve Bombasırtı Muharebeleri
5 Ekim 1915 Yunanistan Kralı Konstantin’in, Venizelos Hükümetinin Yunanistan’ı savaşa sokmak için uyguladığı oldu-bitti komplosuna karşın, Yunanistan’ın yeniden tarafsızlığını ilanı
11 Ekim 1915 İngiliz Çanakkale Konseyi’nin Gelibolu Yarımadası’nın boşaltılması durumunda oluşabilecek kaybın ne olacağı konusunda General Hamilton’ın fikrinin alınması
14 Ekim 1915 Çanakkale Konseyi’nin General Hamilton’ın görevden almaya karar verişi
15 Ekim 1915 Görevden alınan General Hamilton yerine General Monroe’nun atanması
30 Ekim 1915 General Monroe’nin Gelibolu’ya gelişi ve cepheleri dolaşması
9 Kasım 1915 İngiliz Savunma Bakanı General Kitchener’in Gelibolu’ya gelişi
22 Kasım 1915 General Monroe’nun Gelibolu Yarımadası’nın boşatılmasına yönelik raporu
07 Aralık 1915 İngiltere Hükümeti’nin Çanakkale’nin bir kısmının boşaltılması konusunda kesin kararı
09 Aralık 1915 Kuzey Cephesinde gizli tahliye hazırlıkları
10 Aralık 1915 Albay Mustafa Kemal’in Grup Komutanlığı’ndan istifası ve İstanbul’a gidişi
20 Aralık 1915 Kuzey Cephe (Anafartalar ve Arıburnu) sonuçlanması
27 Aralık 1915 İngiliz Hükümetinin Seddülbahir Cephesinin de boşaltılmasını onaylaması
28 Aralık 1915 Seddülbahir cephesinde tahliye hazırlıklarının başlaması
09 Ocak 1916 Seddülbahir cephesindeki tahliyenin sonuçlanması
18 Ocak 1916 Kolordu ve tümenlerin diğer cephelere gönderilmesi

Share.

Yorum Ekle